 Reşat Nuri Güntekin ( 26.11.1889) - (07.12.1956)25 Kasım 1889 tarihinde İstanbul’da doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ ni
bitirdi (1912). Bursa’ da başladığı (1913) öğretmenlik hayatına çeşitli okullarda devam etti. Milli Eğitim müfettişi (1931), Çanakkale milletvekili (1933-43), Paris Kültür Ateşesi ve emekli (1954) oldu, kanser tedavisi için gittiği Londra’ da öldü. İstanbul’ da Karacaahmet Mezarlığı’nda gömülü. Yazı hayatına Birinci Dünya Savaşı sonlarında (1917) başlayan, ilk eseri de Eski Ahbap (uzun hikaye) 1917’ de basılan Reşat Nuri, 1918’ de tiyatro eleştiri ve araştırmaları yayımlarken bir yandan da hikayeler (Şair Dergisi, 1918/19; Nedim Dergisi, 1919; Büyük Mecmua, 1919) yazıyordu. Çalıkuşu’ nun Vakit gazetesinde tefrikasıyla (1922) geniş bir ün kazandı. Çok hareketli bir eser olan Çalışkuşu’ nda Anadolu, ilk idealist ve aydın kızı Feride’ ye kavuştu, geniş ölçüde romana girdi. Bu roman az okumuş ve aydın, iki sınıfı da, doğal ve canlı diliyle kendine bağladı. Reşat Nuri’ nin hemen bütün romanlarında dekor olarak taşra kasaba ve şehirleri çevre, tip, çeşitli problem ve görüşleriyle Anadolu atmosferi görülür. Romanlarında sosyal ve hissi konuları işleyen yazar, küçük hikayelerinde bunların yanına mizahı da ekledi. Yazdığı, çevirdiği, kitap biçimine girmiş veya dergi, gazete sayfalarında, tiyatro repertuarlarında kalmış tüm eserlerinin toplamı yüzü bulur; bunlardan 19 tanesi telif romandır, 7 tanesi hikaye kitabı. Yazdığı, çevirdiği, uyarladığı, oynanmış, basılmadan kalmış oyunlarının sayısı roman ve hikaye kitaplarının sayısını da aşar. 7 Aralık 1956’da Londra’da öldü.
Hikaye kitapları: - Tanrı Misafiri (1927), - Sönmüş Yıldızlar (1927), - Leyla ile Mecnun (1928), - Olağan İşler (1930), vb. Romanları: - Gizli El (1922), - Çalıkuşu (1922), - Damga (1924), - Dudaktan Kalbe (1925), - Akşam Güneşi (1926), - Bir Kadın Düşmanı (1927), - Yeşil Gece (1928), - Acımak (1928), - Yaprak Dökümü (1930), - Kızılcık Dalları (1932), - Gökyüzü (1935), - Eski Hastalık (1938), - Ateş Gecesi (1942),
- Değirmen (1944), - Miskinler Tekkesi (1946), - Harabelerin Çiçeği (1953), - Kavak Yelleri (1950), - Son Sığınak (1961), - Kan Davası (1955),
Hikaye Kitapları: - Tanrı Misafiri (1927), - Sönmüş Yıldızlar (1927), - Leyla ile Mecnun (1928), - Olağan İşler (1930)
Gezi Yazıları: - Anadolu Notları (ilk cildi 1936; ikinci cildi 1966)
Oyunları: - Balıkesir Muhasebecisi (1953), - Tanrıdağı Ziyafeti (1955)
|
